
توئیپلماسی به مطالعه فعالیت گسترده جهانی رهبران دنیا در رسانههای اجتماعی نظیر توئیتر اطلاق میشود.[۱] دولتها، سازمانهای دولتی و غیردولتی و سایر سیاستمداران از توئیتر بهعنوان پایگاهی برای نشر اطلاعات خود و هدایت دیپلماسی عمومی استفاده میکنند.[۲] توئیپلماسی و رسانههای اجتماعی نقشی مهم در جریان انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا داشتند. ترامپ از طریق توئیپلماسی و فعالیت در حساب شخصی توئیتری خود توانست هدایت دیپلماسی عمومی آمریکا را در آن برهه زمانی برعهده گیرد.
ترامپ همواره تلاش میکرد تا بهجای استفاده از حساب رسمی توئیتری رئیس جمهور آمریکا «@POTUS» که از سوی باراک اوباما -رئیس جمهور اسبق آمریکا- راهاندازی شده بود، از حساب توئیتری شخصی خود «realDonaldTrump@» برای جلب توجه مخاطبانش و پیشبرد اهداف توئیپلماسی خویش استفاده کند. حساب کاربری «realDonaldTrump@» از سوی 185 حساب کاربری از بین 951 حساب کاربری رهبران جهان دنبال میشد و جایگاه پنجم را در میان سایر حسابهای کاربری دنبالشده آمریکا از سوی رهبران جهان بعد از «@WhiteHouse، «@POTUS»، «@StateDept»، «@DowningStreet» داشت.[۳] ترامپ موفق شده بود با استفاده از حساب شخصی توئیتری خود و ربودن دستور کار رسانه[۴] به قدرت برسد. حتی بسیاری از رسانههای خبری بزرگ تأیید کرده بودند که پوشش آنها از توئیتهای ترامپ، از جمله دلایلی بود که ترامپ توانست رئیس جمهور آمریکا شود. بخش عمدهای از توئیتهای ترامپ تأثیر مستقیمی بر سیاست خارجی و روابط بینالملل داشته است.[۵] یک توئیت ترامپ ممکن بود شامل اطلاعاتی مربوط به تغییرات سیاست خارجی، اتخاذ سیاستهای جدید و حتی مداخلات نظامی احتمالی آمریکا باشد. ترامپ با انتشار مطالب عجیب و غریب، با نشر شایعات و بخشی از حقایق و با حمله به سایر شخصیتهای برجسته، توانست دسترسی دیجیتالی خود را افزایش دهد و فالوورهای بیشتری جمعآوری کند.
این در حالی بود که ترامپ نتوانست بهدلیل سیاستهای خاصش در انتخابات 2020 مجدداً وارد کاخ سفید شود. ترامپ بدون ارائه مستندات و شواهد قانونی، پیروزی بایدن را ناشی از تقلب در انتخابات معرفی کرد و حتی تلاش بسیاری کرد تا از انتقال قدرت در ۲۰ ژانویه 2021 به تیم بایدن جلوگیری کند. در ششم ژانویه 2021 صدها نفر از هواداران ترامپ به ساختمان کنگره آمریکا یورش بردند. پس از شورش حامیان ترامپ و کشته شدن یک افسر پلیس، ترامپ پیروان خود را در توئیتر «وطنپرست» خطاب کرد. ترامپ در توئیتی نوشت: 75/000/000 میهنپرست آمریکایی به من، «نخست آمریکا» و «دوباره آمریکا را بزرگ کنید» رأی دادند، و این صدای بلندی در آینده خواهد داشت. دقایقی بعد، ترامپ با انتشار توئیت دیگری نوشت که در مراسم تحلیف بایدن -رئیسجمهور منتخب آمریکا- شرکت نخواهد کرد.[۶] این شورش منجر به کشته شدن برخی از حامیان ترامپ نیز شد. با انتشار گزارشهایی مبنی بر یورش به ساختمان کنگره، ترامپ ویدئویی را منتشر کرد که در آن به اغتشاشگران پرداخته بود. در این ویدئو ترامپ از آشوبگران خواسته بود تا متفرق شوند. اما در عین حال ترامپ به کسانی که به کنگره یورش برده بودند، گفت که آنها «بسیار خاص» هستند و افزود: «ما شما را دوست داریم». سپس ترامپ در توئیتی از پیروانش خواست که این روز را برای همیشه به خاطر بسپارند! این ویدئو و توئیت بهدلیل افزایش «خطر خشونت» بهسرعت در رسانههای اجتماعی حذف شد.[۷] این موضوع باعث شد که توئیتر، فیسبوک و اینستاگرام تصمیم بگیرند که از دسترسی ترامپ بهطور نامحدود بهدلیل پُستهای توهینآمیز، تحریکآمیز و دروغپردازی جلوگیری کنند.[۸]
ترامپ بارها اعلام کرده که در سال 2024 دوباره نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا خواهد شد. او برای رسیدن به هدف خود، مجدداً میخواهد با ربودن دستورکار رسانه و استفاده از توئیپلماسی وارد کاخ سفید شود. این در حالی است که از تمام حسابهای کاربری در فیسبوک، توئیتر، اینستاگرم و اسنپچت محروم شده است. این محرومیت باعث میشود تا ترامپ نتواند با مخاطبان داخلی و خارجی خود و رهبران جهان در رسانههای اجتماعی ارتباط برقرار کند. از اینرو ترامپ قصد خویش را برای راهاندازی شبکه اجتماعی مخصوص به خود با قوانین خاص خود نشان داد.
نسخه بتای سوشال تروث در ماه جاری (نوامبر 2021) و پیش از عرضه نسخه اصلی آن در سه ماهه اول 2022 – چند ماه قبل از انتخابات میاندورهای حساس 2022 – راهاندازی میشود. این ممکن است فرصتی برای ترامپ باشد تا به حامیان ماگا[۹] دسترسی بدون فیلتر به افکارش دهد و آن نوع تریبونی را بازسازی کند که او را در انتخابات 2016 به موفقیت رسانده بود. با راهاندازی سوشال تروث این احتمال قوت گرفته که ترامپ میخواهد در انتخابات 2024 ریاست جمهوری آمریکا، مجدداً کاندید شود. شاید راهاندازی این نرمافزار راهی برای آزمایش این اپلیکشن در مورد شانس پیروزی ترامپ در انتخابات آتی آمریکا باشد. این نرمافزار به تیم ترامپ امکان میدهد تا از این موضوع آگاه شوند که ترامپ هنوز چه سطح جذابیتی در میان رأیدهندگان جمهوریخواه دارد، و اینکه آیا میتواند این جذابیت را به افراد مستقل و حتی دموکراتهایی که به آنها نیاز دارند، تعمیم دهد و در نهایت شانس موفقیت ترامپ در انتخابات 2024 چقدر خواهد بود.[۱۰]
پس از پاسخ به چرایی وجود نرمافزار ترامپ و اینکه چرا وی این نرمافزار را راهاندازی کرده است، این پرسش مطرح میشود که سوشال تروث چیست؟ شبیه چه نرمافزاری است و چه قوانینی دارد؟ یا به بیان بهتر، ترامپ به چه قوانینی در مورد سوشال تروث علاقمند است؟
سوشال تروث
«گروه رسانه و فناوری ترامپ[۱۱]» یک شبکه اجتماعی به نام تروث، معادل فارسی «حقیقت»، را راهاندازی کرده است.[۱۲] مأموریت گروه رسانه و فناوری ترامپ، ایجاد رقیبی برای کنسرسیوم رسانهای لیبرال و مقابله با شرکتهای فناوری بزرگ سیلیکون ولی است که از قدرت یکجانبه خود برای خاموش کردن صداهای مخالف در آمریکا استفاده میکنند.[۱۳] ترامپ اعلام کرده است که «من سوشال تروث و (گروه رسانه و فناوری ترامپ[۱۴]) را ایجاد کردم تا در برابر ظلم فناوریهای بزرگ بایستم». او اذعان داشت که «ما در دنیایی زندگی میکنیم که طالبان در توئیتر حضور گستردهای دارند، اما رئیس جمهور مورد علاقه شما را ساکت کردهاند. همه از من میپرسند چرا کسی در مقابل این فناوریهای بزرگ نمیایستد. خوب ما به زودی خواهیم ایستاد».[۱۵]
از دیدگاه ترامپ سوشال تروث میخواهد رویکرد یک «حزب فراگیر[۱۶]» را نشان دهد. رویکردی که اجازه «مکالمه باز، آزاد، صادقانه و بدون تبعیض علیه ایدئولوژی سیاسی در جهان» را فراهم میکند.[۱۷] این اولین باری نیست که ترامپ برای بازگشت به شبکههای اجتماعی برنامهریزی میکند. تلاش قبلی ترامپ وبلاگی به نام «از میز دونالد جی. ترامپ[۱۸]» بود که از آن بهعنوان یک رسانه بزرگ جدید یاد میشد. وبلاگ ترامپ با گذشت یک ماه از راهاندازی و در پی حوادث کنگره و محرومیتش از رسانههای اجتماعی، بسته و از دسترس خارج شد.[۱۹]
اکنون سوشال تروث برای پیش سفارش در «اپاستور» اپل در دسترس است. سوشال تروث در نوامبر بهصورت آزمایشی برای «مهمانان دعوتشده» در دسترس خواهد بود. حتی این انتظار میرود که نسخه نهایی این پلتفرم در سه ماهه اول سال 2022 در سراسر آمریکا عرضه شود. کسانی که علاقمند به پیوستن به سوشال تروث هستند، اکنون میتوانند به وبسایت «www.truthsocial.com» مراجعه کنند تا با استفاده از نام و آدرس خود ثبت نام کنند.[۲۰] در حال حاضر به نظر میرسد که علاقه به این پلتفرم در حال افزایش باشد. یافتههای جدید کارشناسان امنیت سایبری نشان میدهد که جستجو برای سوشال تروث، بیش از هفت برابر جستجوهای اسنپچت[۲۱] و نزدیک به 10 برابر جستجوهای واتساپ بوده است.[۲۲]
شبیه توئیتر
سوشال تروث از نظر شکل و عملکرد به توئیتر شباهت بسیاری دارد.[۲۳] مثلاً در سوشال تروث بهجای توئیت از «تروث[۲۴]»، بهجای ریتوئیت، «ری-تروث[۲۵]» و بهجای فید خبری «فید تروث[۲۶]» استفاده شده است.
صفحه پیشسفارش آن در «اپ استور» اپل، ویژگیهای هیجانانگیزی مانند آواتارها، نمایهها، جستجو و اعلانها را نوید میدهد.[۲۷]
قوانین سوشال تروث
سوشال تروث مجموعهای از قوانین خاص و عجیب خود را دارد که باید از آنها پیروی کرد. بر اساس بیانیه مطبوعاتی سوشال تروث و علیرغم تبلیغ خود بهعنوان پلتفرمی که «صدایی به همه خواهد داد»، این پلتفرم دارای شرایط و قوانین خاص خود است. از جمله قوانین سوشال تروث عبارتند از:
کاربران نمیتوانند «نظرات کارکنان/کارمندان/ترامپ در سوشال تروث و/یا سایت سوشال تروث را تحقیر کنند، لطمه بزنند، یا به هر نحوی آسیبی وارد کنند» و هر کاربری که از ترامپ یا سایت وی انتقاد کند، از این پلتفرم اخراج میشود.[۲۸]
کاربران نمیتوانند «هیج یک از کارمندان یا کارکنان سوشال تروث را که در ارائه بخشی از این وبسایت فعالیت میکنند، مورد آزار، اذیت، ارعاب یا تهدید قرار دهند». با این حال، مقررات مشابهی در این رسانه در مورد آزار و اذیت کاربران نیز وجود ندارد.[۲۹]
سوشال تروث کاربران را در استفاده از این سایت برای تبلیغات یا پیشنهاد فروش کالا و خدمات، مشارکتهای غیرمجاز یا پیوند به سایت، فریب، کلاهبرداری در سایت و گمراه کردن سایر کاربران و تلاش برای جعل هویت کاربری منع میکند.
در مجموع شرایط خدمات سوشال تروث روشن میکند که این پلتفرم نه تنها قصد تعدیل محتوا را دارد، بلکه این حق را برای خود محفوظ میدارد که به هر دلیلی که لازم بداند کاربران را حذف کند.
سوشال تروث علاوه بر فسخ یا تعلیق حساب کاربر، این حق را برای خود محفوظ دارد که اقدامات قانونی از جمله پیگیریهای مدنی و کیفری بدون محدودیت انجام دهد. حتی این پلتفرم ممکن است از کاربران شکایت کند؛ موضوعی که در مورد توئیتر و فیسبوک نیست.
از جمله قوانین عجیب در این سایت، ممنوعیت «استفاده بیش از حد از حروف بزرگ» برای کاربران است. در حالیکه این موضوع «به نوعی مشخصه ترامپ در توئیتر بوده است که به آن شهرت داشت» و هیچ شبکه اجتماعی دیگری بهطور خاص این موضوع را ممنوع نکرده است. حتی اصطلاحات سوشال تروث «Truth Social» شامل بخشهایی است که با حروف بزرگ نوشته شدهاند.[۳۰]