متا با مصالحه بر سر یک پرونده قضایی عظیم درباره خسارتهای ادعایی واردشده به «سلامت روانی و جسمی جوانان آمریکا»، از بدترین سناریوی ممکن نجات پیدا کرد. این پرونده که از سوی دادستانهای کل ۴۷ ایالت، بهعلاوه قلمروهای ایالات متحده و واشنگتن دیسی مطرح شده بود، در دادگاه فدرال کالیفرنیا در میانه روند رسیدگی قرار داشت و بدون تردید مهمترین چالش حقوقیای بود که متا تاکنون با آن مواجه شده است. برای حلوفصل این دعوا، متا باید مجموعهای از تغییرات طراحی را در شبکههای اجتماعی خود اعمال کند و بیش از ۱۲ میلیارد دلار بپردازد؛ رقمی که در نهایت بسیار کمتر از حدود ۲۰۰ میلیارد دلاری است که در ابتدا از آنها مطالبه شده بود و تنها درصد کمی از ۶۰ میلیارد دلار سودی است که این شرکت در سال گذشته کسب کرد.
ایالتها و سایر طرفهای این پرونده میتوانند از این مبلغ برای پرداخت هزینههای دادرسی خود و همچنین تأمین مالی طیف متنوعی از برنامهها برای مدارس و جوامع خود استفاده کنند. قاضی ایوان گونزالس راجرز [۱] بعد از موافقت با این پیشنهاد اعلام کرد که: «کاملاً خوشحالم» و از هر دو طرف تشکر کرد. به نظر میرسد هر دو طرف تا حد زیادی راضی هستند؛ متا که بدون پذیرش هیچگونه تقصیری از این پرونده خارج شده، بیانیهای خوشبینانه منتشر کرد و این توافق را بخشی از «تلاشهای دیرینه خود برای توانمندسازی والدین و حمایت از نوجوانان» دانست. برایان شوالب [۲]، دادستان کل منطقه کلمبیا، به نیویورک تایمز گفت این توافق یک «پیروزی عظیم در حوزه سلامت عمومی» است که «بهطور بنیادی و فوری نحوه استفاده جوانان از اینستاگرام و فیسبوک را تغییر خواهد داد.»
ادعای نخست باید در گذر زمان اثبات شود، اما ادعای دومی بهنظر درست میآید. بر اساس این توافق، متا پذیرفته است که هم سیستمهای احراز سن و هم تلاشهایش برای جلوگیری از ساخت چندین حساب کاربری توسط افراد زیر سن قانونی بهمنظور دور زدن محدودیتها، بهطور منظم مورد نظارت قرار گیرند. این شرکت همچنین باید تغییرات دیگری را اعمال کند که هدفشان مقابله با دو شرور بزرگ و تازهنفس شبکههای اجتماعی است: ویدئوهای کوتاه و فید بیپایان.
از این به بعد کاربران نوجوان، بهصورت پیشفرض، شبها به بیشتر قابلیتهای اینستاگرام و فیسبوک دسترسی نخواهند داشت؛ هرچند همچنان میتوانند به پیامها و تنظیمات دسترسی داشته باشند. همچنین در ساعات مدرسه، که از ۱۵ اوت تا ۱۵ ژوئن، روزهای هفته از ساعت ۸ صبح تا ۳ بعدازظهر تعریف شده است، هیچ اعلانی از این پلتفرمها دریافت نخواهند کرد. علاوه بر این، استفادهً آنها از هر پلتفرم به حداکثر یک ساعت در روز محدود خواهد شد؛ هرچند زمانی که صرف تبادل پیام یا مصرف محتواهای بلند میشود، در این محدودیت محاسبه نخواهد شد. در این توافق محتوای طولانی، محتوای صوتی یا ویدئوییای تعریف شده که دستکم ۲۲ دقیقه طول داشته باشد. متا همچنین موظف است بعد از هر ۱۵ دقیقه اسکرول، پنجرههای پاپآپی نشان دهد که کاربران را به انجام «وقفههای سازنده» تشویق کند. همچنین این شرکت باید بررسی کند که این وقفهها تا چه اندازه مؤثر هستند و نتایج آن را به ناظران ارائه دهد. والدین همچنان میتوانند هر یک از این تنظیمات را بهصورت دستی برای فرزندان خود تغییر دهند.
این توافق همچنین محدودیتهایی را بر روی بعضی از قابلیتها اعمال میکند که به باور برخی کارشناسان میتوانند برای عزتنفس و تصویر ذهنی نوجوانان از خودشان آسیبزا باشند. کاربران نوجوان، بهصورت پیشفرض، تعداد لایکها یا واکنشهای ثبتشده برای پستها را نخواهند دید. همچنین امکان استفاده از «فیلترهای عمل زیبایی» را نخواهند داشت؛ فیلترهایی که مدتی است به یکی از حاشیههای بحثبرانگیز متا تبدیل شدهاند. در این شکایت به شواهدی استناد شده بود که نشان میداد مارک زاکربرگ شخصاً با یک سیاست پیشنهادی داخلی برای ممنوعیت این فیلترها مخالفت کرده بود؛ این در حالی بود که کارکنان شرکت درباره اینکه این فیلترها باعث شکلگیری بدریختانگاری بدن [۳] در میان جوانان میشوند، ابراز نگرانی کرده بودند. متا همچنین از نظر قانونی موظف خواهد بود دستورالعملهای محتوایی «متناسب با سن» را که در پایان سال گذشته معرفی کرده بود، حفظ و اجرا کند.
این تغییرات شاید بهنظر خیلی گسترده باشند؛ بهخصوص با توجه به اینکه این پروندهً بزرگ پایان مشکلات حقوقی متا نخواهد بود. این شرکت همچنان با تعداد زیادی پرونده قضایی مواجه است که از سوی افراد و مناطق آموزشی مطرح شدهاند. اریک گلدمن [۴]، استاد دانشکده حقوق دانشگاه سانتا کلارا گفت:
«اگر متا بخواهد تمام مسئولیتهای حقوقیِ در انتظارش را حلوفصل کند، این توافق تنها اولین برگ از چندین چک بزرگی است که باید صادر کند.»
اما توافق امروز نشان میدهد که این شرکت فناوری توانسته «یکی از جدیترین تهدیدهای حقوقی» پیش روی خود را با پرداخت پول مناسبی حلوفصل کند و در عین حال مجبور نشود با مطالباتی موافقت کند که آسیبهای جدی به کسبوکارش میزدند. متا باید به کاربران نوجوان امکان انتخاب یک فید زمانی و غیرشخصیسازیشده را بدهد، اما مجبور نیست از توصیههای الگوریتمی پیشفرضی که بسیاری از منتقدان آنها را اعتیادآور و آسیبزا میدانند، فاصله بگیرد. بعید به نظر میرسد که کاربران زیادی یک فید ساده و زمانی را انتخاب کنند؛ متا پیشتر این تغییر را آزمایش کرده و متوجه شده بود که کاربران از آن استقبال نمیکنند.
درباره محدودیت یکساعته هم، سخنگوی متا در ایمیلی به من گفت که همین حالا یک نوجوان آمریکایی بهطور میانگین حدود ۶۶ دقیقه در روز در اینستاگرام وقت میگذراند و فعالیت نوجوانان در مجموع پلتفرمهای آنها کمتر از یک درصد درآمد شرکت را تشکیل میدهد. بنابراین شاید اینها نبردهایی بودهاند که شرکت توانایی از دست دادنشان را داشته است.
گلدمن معتقد است رسیدن به این توافق و موافقت متا با اجرای این تغییرات دستاورد بزرگی است. بسیاری از این تغییرات اگر از مسیرهای دیگری دنبال میشدند (برای مثال این پرونده ادامه پیدا میکرد و شاکیان پیروز میشدند)، ممکن بود با چالشهای حقوقی بر اساس متمم اول قانون اساسی آمریکا مواجه شوند. مارک بارتولومیو [۵]، استاد دانشکده حقوق دانشگاه بوفالو، نیز با این دیدگاه موافق بود و در ایمیلی برای من نوشت: «دادستانهای کل ایالتها توانستند متا را وادار کنند با محدودیتهای چشمگیری بر بیان و محتوای خود موافقت کند؛ محدودیتهایی که بعید بود کنگره با آنها موافقت کند و دادگاهها نیز بعید بود آنها را تأیید کنند».
متا اکنون این تغییرات را بهطور گستردهای تبلیغ میکند و از دیگر پلتفرمهای اجتماعی میخواهد از آن پیروی کنند. متا همچنین پذیرفته است در صورتی که تیکتاک و یوتیوب، که آنها نیز از متهمان پرونده قضاییهای در حال رسیدگی هستند، این محدودیتها را اجرایی کنند و به این توافق مالی بپیوندند، ۵.۳ میلیارد دلار دیگر نیز پرداخت کند. با وجود اینکه این توافق پایان نبردهای حقوقی متا نیست، متا این فرصت را به دست آورده است که محدودیتهای خودش را انتخاب، مرزهای خودش را تعریف کند و موارد غیرقابلمذاکرهً خودش را کنار بگذارد؛ در نتیجه، عملاً استانداردی را تعیین کرده که انتظار میرود سایر شرکتهای این صنعت نیز از آن پیروی کنند، بدون اینکه خودشان نقشی در شکلگیری آن داشته باشند. با این حال باید به این نکته توجه داشت که پروندههای مربوط به آسیبهای شخصی، مشابه پروندهای که این شرکت در ماه مارس در آن شکست خورد، همچنان ادامه خواهند داشت.
بارتولومیو خاطرنشان کرد: «واضح است که متا نمیخواهد در جنگ بر سر جلب توجه کاربران، بهصورت یکجانبه خلع سلاح شود، در حالی که رقبایش اجازهً فعالیت داشته باشند.» در ابتدای سال، زمانی که نخستین مورد از پروندههای بزرگ متا به دادگاه رفت، نوشتم که شبکههای اجتماعی به یک دوراهی رسیدهاند. این پروندههای قضایی پرسشهایی بنیادین را مطرح میکردند؛ اینکه آیا پلتفرمهای شبکههای اجتماعی در قبال بحران سلامت روان مسئول هستند و آیا میتوان آنها را بابت این بحران پاسخگو کرد. این توافق تنها به پرسش دوم پاسخ میدهد: بله، میتوان آنها را پاسخگو کرد؛ اما فعلاً ممکن است این پاسخگویی فقط بر اساس شرایط و قواعدی باشد که یک شرکت (متا) تعیین کرده است.
