چرا باید اقتصاد دیجیتال را بهتر بشناسیم و اندازه‌گیری کنیم؟ به این دلیل که اینترنت، تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی، رایانش ابری (Cloud) و داده‌های عظیم (Big Data) به‌سرعت وارد زندگی ما شده‌اند و نه‌تنها کسب‌وکارها، بلکه آموزش، بهداشت، ارتباطات و حتی سیاست را نیز دگرگون کرده‌اند. مشکل اصلی اینجاست که آمارها و شاخص‌های کنونی با این سرعتِ تغییر همگام نیستند. به همین دلیل، سیاست‌گذاران گاهی بدون داشتن تصویری دقیق از وضعیت موجود تصمیم‌گیری می‌کنند.

در یک دوره‌ی پنج‌ساله، نفوذ اینترنت به‌طور میانگین در کشورهای مختلف از حدود ۶۰ درصد به ۸۰ درصد رسیده و در میان جوانان حتی به ۹۵ درصد افزایش یافته است. البته تفاوت‌های زیادی بین کشورها وجود دارد؛ برای مثال، در کشورهای شمال اروپا و هلند، بیش از ۹۰ درصد مردم آنلاین هستند، اما این آمار در کشورهایی مانند یونان، ایتالیا، مکزیک و ترکیه زیر ۶۰ درصد است. شکاف بین نسل‌های جوان و سالمند نیز هرچند همچنان زیاد است، اما به‌آرامی در حال کاهش است.

این گستردگی به رشد اپلیکیشن‌ها، استفاده از شبکه‌های اجتماعی و خدمات آنلاین منجر شده است. ارزش بازار اپلیکیشن‌ها که در سال ۲۰۱۳ حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار بود، در دهه اخیر رشد بسیار چشمگیری را تجربه کرده است. استفاده از رایانش ابری نیز در حال افزایش است؛ این فناوری به شرکت‌ها اجازه می‌دهد به‌جای خرید و نگهداری سخت‌افزار و نرم‌افزار، خدمات موردنیاز خود را به‌صورت از راه دور و با پرداخت بر اساس میزان مصرف دریافت کنند. این رویکرد به‌ویژه برای شرکت‌های بزرگ، صرفه‌جویی در هزینه‌های فناوری اطلاعات (IT) را تا ۲۰ درصد به همراه داشته است.

انتظار می‌رفت این رشد خیره‌کننده به اشتغال‌زایی نیز کمک کند، بااین‌حال، رشد اشتغال در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) آن‌طور که انتظار می‌رفت پرشتاب نبوده و هنوز به اوج خود در سال ۲۰۰۱ نرسیده است. دلیل این امر، تغییر ساختار این بخش است؛ درحالی‌که خدمات IT رشد کرده، تولید سخت‌افزار کاهش‌یافته است. نکته‌ی مثبت این است که مشاغل مرتبط با ICT به‌طورکلی بیشتر از میانگین سایر مشاغل رشد داشته‌اند. از طرفی، خطر جایگزینی برخی مشاغل با اتوماسیون و هوش مصنوعی نیز وجود دارد.

یکی از چالش‌های بزرگ، شکاف مهارت‌ها است. ۶۰ درصد از نیروی کار در اتحادیه‌ی اروپا، معتقدند مهارت‌های رایانه‌ای کافی برای درخواست شغل جدید را ندارند و این نسبت در میان افراد کم‌سواد به بیش از ۸۰ درصد می‌رسد. درعین‌حال، فرصت‌های جدیدی برای یادگیری دیجیتال مانند دوره‌های آنلاین به وجود آمده است، اما برای استفاده‌ی بهینه از آن‌ها باید فرهنگ آموزش و مهارت‌آموزی در جامعه جا بیفتد. آمارها حتی در زمینه‌ی امنیت سایبری، نشان می‌دهد که بسیاری از کاربران، تنظیمات امنیتی اولیه‌ی مرورگر خود را نیز تغییر نداده‌اند.

مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد دیجیتال، باوجود تمام پیشرفت‌ها، هنوز در ابتدای مسیر خود قرار دارد. برای توسعه‌ی آن، باید تمام اجزای این پازل را کنار هم قرار دهیم؛ فرایندی که تنها با شفاف‌سازی، آموزش همگانی و همکاری بین‌المللی دولت‌ها امکان‌پذیر خواهد بود.

برای مطالعه ضمیمه این مطلب کلیک کنید.