این گزارش با هدف تحلیل ابعاد راهبردی، سیاسی و عملیاتی همکاری‌های ایران و چین، به‌ویژه پس از امضای «سند همکاری ۲۵ ساله» در فروردین ۱۴۰۰، تدوین شده و تلاش دارد به چهار پرسش محوری درباره گذشته، حال و آینده روابط دوجانبه پاسخ دهد.
نخست، درباره روند طولانی امضای این توافق‌نامه و ۱۷ سند همکاری، گزارش نشان می‌دهد که تأخیر ناشی از ماهیت بلندمدت، مبهم و فاقد ضمانت اجرایی برخی مفاد بوده و بخش مهمی از آن به دلیل پیچیدگی‌های دیپلماتیک، ناهم‌زمانی اراده‌های سیاسی در دو کشور، تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران و عدم تمایل چین به ریسک‌پذیری راهبردی در برابر منافع غربی‌اش رقم خورده است. بسیاری از اسناد امضا شده عمدتاً کلی و بی‌سرانجام مانده‌اند و در مرحله اجرا با سکون یا کندی مواجه شده‌اند.
در محور دوم، بررسی اقدامات متقابل ایران و چین پس از امضای سند حاکی از آن است که اگرچه برخی تحرکات رسمی و نمادین رخ داده، اما پیگیری نظام‌مند و مؤثری از سوی نهادهای ایرانی صورت نگرفته و طرف چینی نیز تمایلی به ایفای نقش فعال در اجرای پروژه‌های راهبردی از خود نشان نداده است. سند همکاری بیش از آنکه نقشه‌راهی عملی باشد، ابزاری تبلیغاتی در سیاست خارجی دولت‌ها بوده و تاکنون دستاورد ملموسی در حوزه سرمایه‌گذاری، زیرساخت یا فناوری نداشته است.
در بخش سوم، بررسی ماجرای تحویل پرونده از سوی دکتر لاریجانی به رئیس‌جمهور رئیسی، حاکی از آن است که پس از این اقدام، مسئولیت پیگیری پرونده به وزارت امور خارجه سپرده شد و این وزارتخانه مأمور تعامل با طرف چینی در چارچوب مفاد مطرح‌شده در پرونده گردید. با این حال، بررسی نتایج نشان می‌دهد که اقدام مؤثری در جهت رفع یا کاهش تحریم‌ها صورت نگرفته و پیگیری‌های وزارت امور خارجه نیز به نتایج عملی نینجامیده است. در واقع، این ابتکار سیاسی هرچند در سطح نمادین و دیپلماتیک مطرح شد، اما اثربخشی مشخصی در تغییر رفتار چین در قبال تحریم‌های آمریکا علیه ایران نداشت و گامی راهبردی تلقی نمی‌شود.
در نهایت، درباره ادعای سفر نیمه‌کاره رئیس‌جمهور چین در سال ۱۳۹۴، بررسی مستندات نشان می‌دهد که اگرچه چین مجموعه‌ای از پیشنهادهای اقتصادی به ایران ارائه کرده بود، اما به‌دلیل بی‌اعتمادی چین نسبت به فضای سرمایه‌گذاری ایران و نبود ضمانت اجرایی در پذیرش پیشنهادها، هیأت چینی احساس عدم استقبال یا تحقیر نکرد، بلکه صرفاً ادامه مسیر همکاری را به زمان مناسب‌تری موکول کرد. این روایت بیش از آنکه واقعیت داشته باشد، محصول رقابت‌های سیاسی در فضای داخلی ایران است.
در مجموع، یافته‌های گزارش حاکی از آن است که روابط ایران و چین در عمل با فاصله‌ای معنادار نسبت به تبلیغات رسانه‌ای و بیانیه‌های رسمی مواجه است و تحقق اهداف سند همکاری ۲۵ ساله، نیازمند بازنگری در شیوه سیاست‌گذاری، تعامل فعال‌تر با دستگاه دیپلماسی چین، و تقویت توان چانه‌زنی اقتصادی و حقوقی ایران است.
