کتاب حاضر نوشته آدریانو فابریس، استاد گروه تمدن و صورتهای دانش در دانشگاه پیزای ایتالیا، استاد مدعو دانشگاههایی در اسپانیا، آرژانتین و شیلی و مدرس فلسفه اخلاق و فلسفه نظری است. او در عین حال به تحقیق درخصوص جنبههای مختلف تأثیر فناوری بر زندگی انسان علاقهمند است و سابقه سخنرانی در بسیاری از دانشگاههای معتبر از جمله دانشگاه سوربن و دانشگاه پلیتکنیک برلین را در کارنامه دارد. از فابریس تاکنون 38 کتاب و 183 مقاله منتشر شده است. او علاوه بر عهدهدار شدن انجام پروژههای پژوهشی فراوان در زمینه فلسفه، فلسفه اخلاق و فناوری اطلاعات، در هیئت تحریریه تعدادی از مجلات علمی نیز عضویت دارد. نشر این کتاب را انتشارات معتبر و بینالمللی اشپرینگر برعهده گرفته است که پس از انتشارات الزویر، دومین ناشر بزرگ مجلات علمی و تخصصی در جهان محسوب میشود. کتاب حاضر که در سال 2018 منتشر شده است را باید از جمله تازهترین آثار مقدماتی در حوزه بررسی وجوه اخلاقی فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی در زندگی شتابان امروزی دانست.
این نوشتار به پیوند دو حوزه فلسفه اخلاق از یکسو و فناوریهای اطلاعات و ارتباطات از سوی دیگر میپردازد و میکوشد مقدمهای بر این قبیل فناوریها بهدست دهد که از منظری اخلاقی برای انجام چنین کاری بهره میگیرد. اهمیت این کتاب به این سبب است که بررسی نسبت اخلاق با فناوریهای اطلاعات و ارتباطات موضوع نسبتاً تازهای در جهان است و تازگی چنین مباحثی در فضای آکادمیک کشور ما بیشتر احساس میشود. هرچند بعید نیست که مختصر و مقدماتی بودن این کتاب مقبول طبع متخصصان در حوزه نسبت اخلاق و فناوریهای ارتباطات واقع نشود، اما وجود آثاری مقدماتی نظیر این کتاب به منظور آشنا کردن دانشجویان رشتههای فناوریهای اطلاعات و ارتباطات از یکسو و دانشجویان رشته فلسفه اخلاق از سوی دیگر با این حوزه مفید فایده است. ضمن آنکه نباید فراموش کرد که مخاطبان عام نیز میتوانند از موجز و ساده بودن این اثر بهره ببرند، لذا این اثر میتواند جامعه مخاطبان بالقوه وسیعی داشته باشد.
بهطور خلاصه میتوان گفت که این اثر از شیوههای خوب و صحیحی سخن میگوید که انسان امروزی باید برای مواجهه با فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی از آنها استفاده کند. با این همه، کتاب حاضر پیش و بیش از همه بر این نکته تأکید دارد که محیطهایی که امروزه در آنها زندگی میکنیم تحت تأثیر جریان فزاینده و توفنده اطلاعات قرار دارند؛ بهگونهای که بهناچار باید به نوعی درهمتنیدگی میان سبک زندگی و فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی نظیر رایانهها، تلفنهای هوشمند، رباتها و حتی اشیای درحال هوشمند شدن اذعان داشت. چنین وضعیتی باعث میشود کاربران هویت خود را در نسبت با چنین ابزارها و فناوریهایی تعریف کنند. از همین جاست که لزوم تفکر نقادانه برای مواجهه یا این دستگاهها پدیدار میشود و البته بررسی اخلاقی این وضعیت را باید از جلوههای این تفکر انتقادی دانست. به این ترتیب، اثر حاضر نه تنها به ترسیم وضعیت و روند فعلی و آینده ارتباطات و انتقال اطلاعات میپردازد، بلکه مشکلات اخلاقی را که در چنین روندهایی بر سر راه انسان پدیدار میشود نیز در نظر میآورد و به تحلیل آنها همت میگمارد.
