تجربه چین نشان میدهد دیپلماسی فناوری از یک ابزار همکاری علمی فراتر رفته و به سازوکاری برای جذب فناوری، سرمایه انسانی و بازتعریف موازنه قدرت در جهان تبدیل شده است.
دیپلماسی فناوری؛ میدان تازه رقابت قدرتها در عصر اقتصاد دانشبنیان
سرپرست پژوهشگاه فضای مجازی در مصاحبه با خبرگزاری مهر، با تشریح تجربه چین در بهرهگیری از دیپلماسی فناوری، تأکید کرد که رایزنی فناوری دیگر یک فعالیت تشریفاتی نیست، بلکه به ابزاری راهبردی برای جذب فناوری، سرمایه انسانی و توسعه نفوذ فناورانه کشورها تبدیل شده است.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فضای مجازی، حجتالاسلام میثم غلامی با اشاره به تحول مفهوم دیپلماسی فناوری در سالهای اخیر اظهار کرد: دیپلماسی فناوری دیگر به همکاریهای علمی، تبادل استاد و دانشجو یا امضای تفاهمنامههای دانشگاهی محدود نیست؛ بلکه امروز یکی از مهمترین ابزارهای رقابت راهبردی میان قدرتهای جهانی محسوب میشود.
وی با اشاره به الگوی چین در این حوزه افزود: پکن دیپلماسی فناوری را بهعنوان بخشی از سیاست خارجی خود طراحی کرده و با استقرار رایزنان علم و فناوری در سفارتخانهها، بهدنبال شناسایی فرصتهای فناورانه، جذب سرمایه انسانی، توسعه همکاریهای علمی و گسترش نفوذ فناوری خود در کشورهای مختلف است.
سرپرست پژوهشگاه فضای مجازی با بیان اینکه رایزنان علم و فناوری چین صرفاً نقش تشریفاتی ندارند، تصریح کرد: این افراد بهطور مستمر تحولات فناوری کشورهای میزبان را رصد میکنند، با شرکتها و مراکز تحقیقاتی ارتباط میگیرند، فرصتهای سرمایهگذاری را شناسایی میکنند و زمینه همکاری میان بازیگران فناوری چین و سایر کشورها را فراهم میسازند.
غلامی با اشاره به گزارشهای بینالمللی درباره عملکرد این شبکه دیپلماتیک گفت: فعالیت این رایزنان نقش مهمی در اتصال دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، پژوهشگران و مراکز نوآوری جهان به اکوسیستم فناوری چین ایفا کرده است.
وی یکی از دستاوردهای مهم این سیاست را بازگشت گسترده نخبگان چینی دانست و اظهار کرد: برنامههایی مانند «هزار نخبه» طی سالهای گذشته زمینه بازگشت دهها هزار پژوهشگر، دانشمند و کارآفرین چینی را فراهم کرده و در کنار آن، سیاست جذب متخصصان غیرچینی نیز بهطور جدی دنبال شده است.
به گفته سرپرست پژوهشگاه فضای مجازی، چین علاوه بر جذب سرمایه انسانی، از طریق سرمایهگذاری و خرید شرکتهای فناور، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی، تلاش کرده است ظرفیتهای نوآوری جهان را به اکوسیستم فناوری خود متصل کند.
وی با اشاره به حضور گسترده شرکتهای چینی در آفریقا افزود: توسعه زیرساختهای ارتباطی، ایجاد شبکههای فیبر نوری، دولت الکترونیک، زیرساختهای ابری و همچنین راهاندازی مراکز آموزش فناوری توسط شرکتهایی مانند هوآوی، بخشی از راهبرد بلندمدت چین برای توسعه نفوذ فناورانه در کشورهای مختلف است.
غلامی همچنین پروژه «China Standards 2035» را یکی دیگر از اضلاع این راهبرد دانست و گفت: چین تلاش میکند علاوه بر توسعه فناوری، در تعیین استانداردهای جهانی نیز نقشآفرین باشد و دیپلماتهای علم و فناوری یکی از بازیگران اصلی تحقق این هدف هستند.
وی با تأکید بر اینکه دیپلماسی فناوری امروز مستقیماً با منافع ملی کشورها گره خورده است، خاطرنشان کرد: در ایران نیز لازم است نگاه سیاستی به این حوزه تقویت شود و اعزام رایزنان فناوری به کشورهای همسایه و کشورهای پیشرو در صنایع نوظهور، به یکی از اولویتهای حکمرانی فناوری تبدیل شود؛ زیرا تأخیر در این مسیر، فاصله کشور را با روند شتابان تحولات فناوری افزایش خواهد داد.
گفتنی است، این دیدگاهها در گفتوگوی حجتالاسلام میثم غلامی، سرپرست پژوهشگاه فضای مجازی، با خبرگزاری مهر مطرح شده است.