طهرضا نیرهدی: ضرورت زماندار بودن و سادهسازی سند
طهرضا نیرهدی با اشاره به موفقیت شاخصگذاری در لایهی زیرساختی شبکهی ملی اطلاعات، بر لزوم گسترش سند به لایهی محتوا تأکید کرد. وی توضیح داد: «شبکهی ملی اطلاعات با شاخصگذاری دقیق و اتصال به بودجهی وزارت ارتباطات پیشرفت کرد، اما لایهی محتوا همچنان توسعهنیافته باقیمانده است». او خواستار تعریف دقیق وظایف نهادها و سنجشپذیری اهداف شد و پیشنهاد داد: «سند باید زمانبندی مشخصی داشته باشد، مانند برنامههای پنجسالهی توسعه، تا در بازههای زمانی مشخص بازنگری شود».
نیرهدی از انباشت گزارههای سیاستی در سند انتقاد کرد و گفت: «هر گزارهی اضافی، به درگیری نهادی و بودجهای بیشتری نیاز دارد؛ بنابراین باید به سمت ایجاز و اختصار حرکت کنیم». او همچنین بر آمادگی سند برای فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی تأکید کرد و افزود: «سند باید قابلیت جذب و هضم تحولات فناوری را داشته باشد». در پایان، نیرهدی از روحیهی باز مرکز ملی فضای مجازی برای پذیرش نقد خبر داد و اعلام کرد: «مرکز از نظرات پژوهشگران استقبال میکند و برای مشارکت پژوهشی فراخوان منتشر کرده است».
اسناد بدون اتصال به قانون و بودجه، بیاعتبار هستند
مسعود حسنلو: اتصال به بودجه و اولویتبندی کوتاهمدت
مسعود حسنلو، با انتقاد از ناکارآمدی اسناد بالادستی، اظهار داشت: «هیچ سند فرهنگی بیش از ۹۰ درصد تحقق نداشته و برنامههای توسعه زیر ۲۰ درصد اجرا شدهاند». وی دلیل این امر را تعدد نهادهای سیاستگذار (بیش از ۱۰۰ شورایعالی) و فقدان اتصال به بودجه دانست. حسنلو پیشنهاد کرد: «سند باید به سند تسهیم درآمد مرکز ملی گره بخورد تا منابع مالی پایدار تأمین شود». او تغییر پارادایم به حکمرانی شبکهای را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: «اسناد بدون اتصال به قانون و بودجه، بیاعتبار هستند».
در بخش اهداف عملیاتی، حسنلو بر اولویتبندی زیرساختهای مالی و رویکرد صادراتی تأکید کرد. او توضیح داد: «صنایع خلاق ذاتاً بینالمللی هستند و بازار ۸۰ میلیونی ایران کافی نیست». وی پیشنهاد داد که بنیاد ملی بازیهای رایانهای در وزارت ارتباطات مستقر شود. همچنین، بر ضرورت تعریف اقدامات در بازههای زمانی کوتاه (سه تا ششماهه) برای هماهنگی با تحولات سریع فناوری تأکید کرد.
محسن مطیعی: تعیین حدود آزادی و حمایت از مالکیت فکری
محسن مطیعی بر پارادوکس میان هنر سنتی و نیاز بازارمحور صنایع خلاق تمرکز کرد و بیان داشت: «نقطهی تعادل بین غیربازاری بودن هنر و درآمدزایی صنایع خلاق باید در سطح بنگاه توسط کارآفرین کشف شود». او خواستار چانهزنی میان تولیدکننده، حکمران و جامعه شد و تأکید کرد: «چارچوبهای تولید محتوا باید مشخص شود تا تولیدکننده بداند در چه زمینهای فعالیت کند».
مطیعی، مالکیت فکری را “پاشنه آشیل” این حوزه دانست و افزود: «سند باید مسائل فقهی و حقوقی جدید، مانند NFT، را روشن کند». وی با اشاره به تجربهی هالیوود (تغییر سانسور به ردهبندی سنی در سال ۱۹۶۸)، اظهار داشت: «سند باید زمینهی بازی را فراهم کند، نه اینکه تمامی جزئیات را مهندسی نماید».
مطیعی شاخصگذاری رشدمحور را پیشنهاد داد و گفت: «به جای تعیین اهداف مطلق، باید رشد درصدی هدفگذاری شود تا سنجشپذیری افزایش یابد». او در پایان پیشبینی کرد که با ظهور فناوریهای نوین، مفهوم مالکیت فکری دستخوش تغییر خواهد شد و سند باید این تحولات را مدنظر قرار دهد.
ما به نهادی مشابه آفکام در انگلیس نیاز داریم که سینما، رسانه و فضای مجازی را بهصورت یکپارچه پوشش دهد و از قدرت نظارت و بودجهسازی برخوردار باشد
محمدحسن یادگاری: نیاز به نهاد مرکزی و پشتوانهی پژوهشی
محمدحسن یادگاری بر شکاف میان سیاستگذاری و برنامهریزی تأکید کرد و بیان داشت: «سیاستگذاران تفاوت سند و برنامه را بهدرستی تشخیص نمیدهند؛ درحالیکه برنامه به بودجه، زمانبندی، نظارت و ضمانت اجرایی نیاز دارد». وی خواستار پشتوانهی پژوهشی برای هر بند از سند شد و توضیح داد: «در آمریکا، قوانین با پشتوانهی پژوهشهای دانشگاهی تدوین میشوند».
یادگاری ساختار قانونگذاری فرهنگی ایران را پراکنده خواند و اظهار داشت: «ما به نهادی مشابه آفکام[۱] در انگلیس نیاز داریم که سینما، رسانه و فضای مجازی را بهصورت یکپارچه پوشش دهد و از قدرت نظارت و بودجهسازی برخوردار باشد». او افزود: «بدون قانون پایهای فضای مجازی، اجرای طرحهایی مانند صیانت با چالشهای جدی روبرو خواهد شد».
یادگاری بر اولویتبندی اقدامات (مانند ردهبندی سنی و مالکیت فکری) تأکید کرد و گفت: «اجرای ۱۰ درصد از اقدامات، گامی بزرگ به شمار میرود، اما به ناظر و ضمانت اجرایی، نظیر استیضاح وزیر، نیاز دارد». او در پایان بر اهمیت صادرات و بهرهگیری از تجربیات اصناف تأکید کرد و افزود: «بازیسازان راههای دورزدن تحریم را میدانند؛ باید از این ظرفیت ارزشمند استفاده کنیم».
آنچه خواندید، گزیدهای از نشست تخصصی «هدفگذاری و طراحی اقدام برای توسعهی صنایع خلاق در لایهی محتوا و خدمات محتوایی» بود. در ادامه نسخههای صوتی و تصویری کامل این نشست، به همت پژوهشگاه فضای مجازی، برای علاقهمندان و مخاطبان در دسترس است.
