از خانواده دیجیتال تا هوش مصنوعی؛ روز دوم مدرسه روان‌شناسی سایبر
دومین روز مدرسه فصلی روان‌شناسی سایبر با ادامه مباحث تخصصی این حوزه و با تمرکز بر سلامت روان و آسیب‌شناسی فضای مجازی، تحولات خانواده در عصر دیجیتال و نسبت هوش مصنوعی با رفتار انسانی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فضای مجازی، دومین روز مدرسه فصلی روان‌شناسی سایبر که با همکاری پژوهشگاه فضای مجازی و دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌شود، روز سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان حوزه روان‌شناسی سایبر ادامه یافت.
در این روز، مجموعه‌ای از موضوعات تخصصی با تمرکز بر ابعاد روان‌شناختی، خانوادگی و فناورانه زندگی در محیط دیجیتال مورد بررسی قرار گرفت و استادان حاضر، از منظرهای مختلف به بررسی تأثیر تحولات فضای مجازی و فناوری‌های نوظهور بر فرد و جامعه پرداختند.
سلامت روان و آسیب‌شناسی فضای مجازی
در نخستین بخش، وحید یادگاری، استادیار گروه امنیت سایبر و هوش مصنوعی دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، به موضوع سلامت روان و آسیب‌شناسی فضای مجازی پرداخت.
در این نشست، ابعاد مختلف رابطه میان حضور در محیط‌های آنلاین و سلامت روان مورد توجه قرار گرفت و مهم‌ترین آسیب‌ها و چالش‌های روان‌شناختی مرتبط با زیست دیجیتال بررسی شد.
پرداختن به این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که گسترش حضور افراد در فضای مجازی، علاوه بر ایجاد فرصت‌های ارتباطی و دسترسی به اطلاعات، الگوهای جدیدی از تعامل، مصرف رسانه و رفتار را نیز شکل داده است؛ تحولاتی که شناخت پیامدهای روان‌شناختی آن‌ها را به یکی از موضوعات مهم مطالعات میان‌رشته‌ای تبدیل کرده است.
خانواده در عصر دیجیتال
در ادامه، جلیل فتح‌آبادی، دانشیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی، به بررسی مدل دینامیک خانواده در عصر دیجیتال پرداخت.
در این بخش، خانواده به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محیط‌های شکل‌دهنده رفتار و سلامت روان افراد، از منظر تحولات ناشی از فناوری و فضای مجازی مورد توجه قرار گرفت.
ورود فناوری‌های دیجیتال به زندگی روزمره، الگوهای ارتباطی اعضای خانواده، شیوه تعامل والدین و فرزندان و حتی مرزهای میان زندگی آنلاین و آفلاین را تحت تأثیر قرار داده است. از این منظر، شناخت پویایی‌های خانواده در عصر دیجیتال می‌تواند به درک بهتر پیامدهای اجتماعی و روان‌شناختی گسترش فناوری کمک کند.
هوش مصنوعی و رفتار انسانی
بخش دیگری از برنامه به موضوع هوش مصنوعی و رفتار انسانی اختصاص داشت؛ موضوعی که با توجه به سرعت توسعه ابزارهای هوش مصنوعی و ورود آن‌ها به ابعاد مختلف زندگی روزمره، از اهمیت ویژه‌ای در مطالعات روان‌شناسی سایبر برخوردار است.
در این بخش، مجتبی وحیدی اصل، استادیار دانشکده مهندسی و علوم کامپیوتر دانشگاه شهید بهشتی، و سمانه بهزادپور، دکتری روان‌شناسی بالینی دانشگاه شهید بهشتی، به بررسی ابعاد مرتبط با تأثیر و تعامل هوش مصنوعی و رفتار انسانی پرداختند.
ورود هوش مصنوعی به فرآیندهای ارتباطی، تصمیم‌گیری، یادگیری و تعاملات روزمره، پرسش‌های تازه‌ای درباره نحوه شکل‌گیری و تغییر رفتار انسان ایجاد کرده است. بررسی این تحولات از منظر روان‌شناختی می‌تواند به شناخت بهتر فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای اجتماعی و انسانی فناوری‌های هوشمند کمک کند.
حرکت از روان‌شناسی فردی به حکمرانی انسان در عصر فناوری
برگزاری دومین روز مدرسه فصلی روان‌شناسی سایبر نشان داد که مطالعه رابطه انسان و فضای مجازی صرفاً به بررسی رفتار فردی کاربران محدود نمی‌شود و ابعاد خانوادگی، اجتماعی و فناورانه آن نیز نیازمند توجه جدی است.
از این منظر، بررسی سلامت روان کاربران، پویایی خانواده در محیط دیجیتال و تأثیر هوش مصنوعی بر رفتار انسانی، مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از موضوعات را شکل می‌دهد که شناخت آن‌ها می‌تواند به درک دقیق‌تر پیامدهای گسترش فناوری‌های دیجیتال در جامعه کمک کند.
مدرسه فصلی روان‌شناسی سایبر با تمرکز بر همین رویکرد میان‌رشته‌ای، زمینه‌ای برای گفت‌وگو و تبادل نظر میان متخصصان حوزه‌های روان‌شناسی، علوم اجتماعی، فناوری و فضای مجازی فراهم کرده است.
دومین روز این مدرسه نیز با طرح موضوعاتی از سلامت روان و آسیب‌شناسی فضای مجازی تا خانواده در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی و رفتار انسانی، بر ضرورت مطالعه عمیق‌تر ابعاد انسانی و اجتماعی تحولات فناوری تأکید کرد.
برای مشاهده فیلم کامل مباحث مطرح‌شده در نشست مدرسه فصلی روان‌شناسی سایبر، به انتهای همین صفحه مراجعه کنید و یا صفحه ما در آپارات را دنبال کنید.
